Wyszukiwarka:
Katechezy biblijne

Bałwochwalstwo przyjemności (nosa)

2018-02-19

News
Zmysł powonienia i smaku są wyczulone na wiele bodźców związanych z estetyką (gr. aisthetikos – „odczuwający”). Powonienie (i smak) to kolejna „brama”, przez którą Zły łatwo wchodzi do wnętrza człowieka. Zasiewa tam widmo „obrazu”, który musi być przyjemny, wyszukany i subtelny (kultura smaku). Synonimem wykwintnej sztuki kulinarnej jest np. kuchnia francuska (cuisine populaire), ale także włoska, hiszpańska czy grecka z takimi potrawami, jak pizza, spaghetti, paella, musaka, które są symbolami tych krajów, czasami bardziej znanymi od innych dzieł czy postaci kultury. Nos i język są bardzo wyczulone na różne zapachy i smaki. Łatwo jednak ulec złudzeniu, jak ci niemądrzy i od duszy dziecięcej biedniejsi, którzy wzięli za bóstwa pogańskie posągi:

[tych], którzy ni nozdrzy [nie mają], aby powietrzem odetchnąć…

Autor Księgi Mądrości wskazał na idoli, którzy nie posiadają zmysłu powonienia, nie potrafią rozkoszować się pełnym oddechem, a co dopiero wyszukanymi zapachami czy smakami. Idole są bez smaku – nie potrafią docenić wartości pokarmu (por. 1 Sm 14,43; Hi 12,11).


wprowadzenie


Czytaj!

Łk 9,23-27

Jezus mówił do wszystkich: „Jeśli ktoś chce iść za Mną, niech się wyprze samego siebie, niech codziennie bierze swój krzyż i niech Mnie naśladuje. Bo kto chce ocalić swoje życie, straci je; a kto starci swoje życie z mojego powodu, ten je ocali. Jaka z tego korzyść dla człowieka, jeśli zdobędzie cały świat, a siebie samego zatraci albo skrzywdzi? Kto bowiem wstydzi się Mnie i moich słów, tego i Syn Człowieczy będzie się wstydził, kiedy przyjdzie w chwale swojej i Ojca, i świętych aniołów. Naprawdę mówię wam: Niektórzy z was nie umrą, dopóki nie zobaczą królestwa Bożego”.


Rozważ!

Druga sfera zmysłowa człowieka odpowiedzialna jest za mowę i łączy nos (i usta) z uszami. Człowiek odkrywa dzięki tym zmysłom wartość estetyczną różnych osób i rzeczy. Wartość estetyczne dana mu jest w przeżyciach (doznaniach) jako coś, co specyficznie (estetycznie) intryguje, fascynuje w ten sposób, że chcemy się temu przypatrzeć, powąchać czy posmakować, a tak doświadczając – nim niejako nasycić.

Już w starożytności zauważono, że istnieją różne wartości estetyczne, rozmaicie działające na odbiorców. Obok piękna i jego pochodnych (ładność, wdzięk, śliczność i in.), wymienia się np. wzniosłość, wspaniałość, a także tragizm i komizm oraz brzydotę i jej pochodne (dysproporcja kształtów, dysharmonia braw czy dźwięków, które sprawia, że coś się nie podoba, ale również smród, gorzkość, obrzydzenie i in.).

Druga sfera emocjonalna ma zatem związek z powonieniem i smakiem. Smakować (gr. geuomai – „kosztować, próbować, poczuć, doświadczyć”) w sensie dosłownym oznacza doceniać wartość jakiegoś pokarmu („jeść, odżywiać się”). Smakować można przy pomocy nosa (powonienie) i ust (kosztowanie). Ludzie Wschodu zawsze byli bardzo wrażliwi na wielorakie barwy zapachów i smaków, na wyszukane piękno przedmiotów: „Jak pieczęć szmaragdowa w złotym obramowaniu tak melodia muzyków przy słodkim winie” (Syr 32,6). Biblia opisuje wielkie uczty z tłustych potraw i wybornych win (por. 1 Krn 12,41; Iz 25,6; Mt 22,2-10). Mowa jest też o biesiadzie Mądrości, która „namieszała wina i zastawiła stół” (Prz 9,2). Z kolei w sensie przenośnym termin ten określa akcję doświadczenia jakiegoś poznania, które może stać się mądrością, np. rozmiłowanie w Bogu jako przedsmaku nieba (Ps 34,9-11; 1 P 2,3) czy poznanie słowa Bożego jako zaspokojenie głodu (Am 8,11; Hbr 6,4n). Jezus zaś zakosztował śmierci, żeby od jej smaku ustrzec ludzi (Hbr 2,9), dlatego też ten, kto wierzy, nie zazna śmierci na wieki (J 8,52).

Śmierci wiecznej (zatracenia) doświadczy człowiek, który odrzuci Boga – zawstydzi się Go. Mocno brzmi w tym miejscu pytanie Jezusa: Jaka z tego korzyść dla człowieka, jeśli zdobędzie cały świat, a siebie samego zatraci albo skrzywdzi? Jeśli człowiek rozsmakuje się w dobrach tego świata, a straci „smak” Boga, to grozi mu wieczne potępienie. Wezwanie do naśladowania Jezusa, który sam podejmuje wyrzeczenie i dźwiga krzyż, jest jedyną drogą prowadzącą do zbawienia. Ewangelia podaje trzy uzasadnienia takiego radykalnego wyboru.

Pierwsze z nich wskazuje na konieczność wyboru cierpienia na wzór Jezusa, by ocalić siebie samego. Wybór dokonany w chwili prześladowania ma swoje konsekwencje w życiu wiecznym (por. J 12,25). Wybór życia doczesnego – łatwego, prostego, przyjemnego, bez zobowiązań – kosztem zaparcia się Chrystusa oznacza odcięcie się od źródła życia wiecznego. I odwrotnie, za wybranie Chrystusa kosztem utraty życia doczesnego chrześcijanie otrzymają nagrodę życia wiecznego.

Drugie uzasadnienie ma charakter przysłowia i zachęty do odpowiedzi na retoryczne pytanie Jezusa. Odwołuje się do ludzkiego rozsądku i oczekuje od słuchacza wyboru. Ludzka mądrość każe uznać życie za największą wartość, większą od najsmakowitszych potraw i najpiękniejszych dóbr tego świata. Wszystkie bowiem bogactwa tracą sens, gdy człowiek staje w obliczu nieuchronnej śmierci albo gdy jest trawiony nieuleczalną chorobą i nie może korzystać z dóbr, które zdobył (por. Ps 49; Koh 5,7-16).

Trzecie wreszcie uzasadnienie posługuje się językiem etycznym. Mowa tu jest o doświadczeniu wstydu. Jest to uczucie, które pojawia się na skutek niewłaściwego, hańbiącego postępku, niestosownych słów bądź też zachowań. Idzie w parze z poczuciem winy, spowodowanym takim postępowaniem, oraz z lękiem przed złą opinią. Natomiast wstydząc się Jezusa, odrzuca się proponowany przez Niego krzyż, a przez co kontestuje Jego naukę. Taki człowiek, wstydząc się Jezusa, zarazem żałuje, że w ogóle za Nim poszedł i żył zgodnie z proponowanymi przez Niego zasadami. Konsekwencją takiej postawy jest również zatrata życia wiecznego (NKB NT III/1, 484n).

Każdy kto jednak przyjmie argumenty Jezusa i wybierze życie z Nim otrzymuje zapewnienie: Niektórzy z was nie umrą, dopóki nie zobaczą królestwa Bożego (w. 27).

W kontekście wieczności trzeba zapytać:

  • Czyż – wobec argumentacji ewangelicznej – można wybierać fałszywy kult bożków tego świata: przyjemności, użycia, zatracenia się w zabawie, hulankach i rozrzutności, np. na wzór syna marnotrawnego (por. Łk 15,13)?
  • Jak właściwie korzystać z dóbr – dobrych i pięknych – nie szkodząc sobie na duszy?
  • Jakie środki duchowe mogą być lekarstwem na „bałwochwalstwo przyjemności”?



Módl się!

O Boże, Ty jesteś moim Bogiem, Ty pierwszy mnie umiłowałeś, Ty mnie szukasz i mnie pragniesz. Lecz ja także szukam Ciebie, moja dusza pragnie Ciebie, jesteś moim najwyższym dobrem. Kim są ci, mój Boże, którzy nastają na moje życie? (por. Ps 63, 10). Jakie rzeczy popychają moją duszę do zguby i nie pozwalają mi cieszyć się Tobą, czerpać z Twojego źródła, jakie rzeczy nie pozwalają mi słyszeć krzyku mojego serca? Daj mi zrozumieć to, Panie, w tym dniu pokuty, w szkole twojego sługi Dawida, grzesznika i wierzącego, grzesznika, który wierzy (por. Ps 51).

 Kard. C.M. Martini

 

Żyj Słowem!

Praktykujmy jałmużnę – dobrze używajmy dóbr tego świata – podzielmy się z potrzebującymi konkretną sumą pieniędzy lub innym dobrem materialnym. Przy czym pamiętajmy, by nie czyń tego na pokaz: „po to, by was ludzie pochwalili, bo wtedy nie otrzymacie zapłaty od waszego Ojca, który jest w niebie” (Mt 6,1). A Ojciec niebieski wynagradza nasze jałmużny swoją radością. I jest coś więcej: św. Piotr wśród duchowych owoców jałmużny wymienia przebaczenie grzechów: „Miłość zakrywa wiele grzechów” (1 P 4,8).

ks. Jan Kochel

fot. Laryngo.pl
Pozostałe tematy
Aktualności

II Międzynarodowy Kongres Katechetyczny

Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji zaprasza na II Międzynarodowy Kongres Katechezy, który odbędzie się w Rzymie od 20 do 23 września 2018 r., poruszając temat: „Katecheta, Świadek Tajemnicy”.

więcej

VIII Tydzień Wychowania

Tydzień Wychowania to inicjatywa Komisji Wychowania Katolickiego KEP i Rady Szkół Katolickich. Jest obchodzony we wrześniu (9-15.09 br.). Tegoroczny związany jest z zbliżającym się Synodem Biskupów o młodzieży: Pismo Święte kompasem wskazującym drogę. S. Damiana zachęca do dobrego przeżycia tej inicjatywy; warto_przeczytac

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 3720773

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu