Wyszukiwarka:
Katechezy biblijne

Idol rynku (fori)

2018-12-22

News
Bałwochwalstwo jest grzechem przeciw przykazaniu: "Nie będziesz miał cudzych bogów przede Mną" (Wj 20,2). To przykazanie zakazuje politeizmu (wielobóstwa) lub bałwochwalstwa, które ubóstwiają to, co nie jest Bogiem, np. zabobonu, który jest wypaczeniem kultu oddawanego Bogu, a przejawia się w różnych formach wróżbiarstwa, magii, czarów i spirytyzmu; bezbożności, która wyraża się w kuszeniu Boga w słowach lub czynach, czy w świętokradztwie, które profanuje osoby lub rzeczy święte (Eucharystię); symonii, która oznacza nabywanie lub sprzedawanie rzeczy duchowych; ateizmu, który odrzuca istnienie Boga oraz agnostycyzmu, który twierdzi, że o Bogu nie można nic powiedzieć (KKKK 445). Można wyróżnić dwa typy bałwochwalstwa, które ma charakter osobisty bądź społeczny.



Czytaj!
Mt 22,34-40

Jeden z znawców Prawa zapytał Jezusa: "Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe?". On odpowiedział: "Będziesz miłował Pana, swego Boga, całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie jest podobne do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Na tych dwóch przykazaniach opiera się Prawo i Prorocy”.


Rozważ!

Kard. C.M. Martini, odwołując się do Francisa Bacona (+1624), filozofa, prawnika i męża stanu, wyróżnił pięć kategorie idoli społecznych: idola rynku (łac. fori), idola plemienia (łac. tribus), idola jaskini (łac. specus), idola teatru (łac. theatri) oraz idola, którego nazywał kultem wolności. Angielski kanclerz i doradca królewski był autorem cyklu dzieł Instauratio magna (Wielkie odnowienie), w którym usiłował przedstawić ówczesny stan nauki i nową perspektywę ich rozwoju (tzw. "rewolucji naukowej"). W swej teorii indukcji zestawił złudzenia umysłu, tzw. idoli, które należy wyrugować z życia społecznego.

W przypadku złudzenia rynku istotne jest przekłamanie w sferze języka, nieadekwatność pojęć, np. w przypadku aborcji - zabójstwo nazywa się "zabiegiem". F. Bacon twierdził: "Słowa całkowicie zadają gwałt rozumowi, wszystko mącą i przywodzą ludzi do niezliczonych jałowych kontrowersji i wymysłów" (aforyzm XLIII); "najwięcej kłopotu sprawiają idole rynku, które wkradły się do rozumu na skutek związku ze słowami i nazwami. Ludzie bowiem wierzą, że ich własny rozum rządzi słowami; lecz zdarza się także, że słowa swoją siłę odwracają i oddziałują na rozum" (aforyzm LIX).

Bałwochwalstwo powszechnych opinii (fori), jak każdy grzech, może być grzechem osobistym i społecznym. Grzechem społecznym staje się on na ile pociąga za sobą również skutki społeczne. Istotę grzechu społecznego objaśniał Jan Paweł II w adhortacji o pojednaniu i pokucie, gdzie przekonywał, że "grzech każdego człowieka w jakiś sposób dotyka innych" (por. Reconciliatio et paenitentia, 16). Grzech rani bliźniego, tak jak "każda dusza, która się podnosi, dźwiga świat" (Elizabeth Leseur). Papież przekonywał, że "nie ma grzechu, nawet najbardziej wewnętrznego i tajemnego, najściślej indywidualnego, który odnosiłby się wyłącznie do tego, kto go popełnia. Każdy grzech rzutuje z mniejszą lub większą gwałtownością, z mniejszą lub większą szkodą na całą strukturę kościelną i na całą ludzką rodzinę" (RP 16).

Bałwochwalstwem o charakterze społecznym jest idol rynku, który - wg Martiniego - ujawnia się strachem przed opinią publiczną, zajmowaniem stanowiska będącego wypadkową tego, co mówi ogół (tzw. poprawności politycznej). Można go rozpoznać po powtarzanych usprawiedliwieniach, że "inni tak robią"; "tak mówią, tak powiedzieli w telewizji", itd. Idol rynku to potężne zniewolenie osób, z którego wypływa wiele błędnych i negatywnych wyborów kształtujących i modyfikujących również całe społeczeństwo, np. zgoda na aborcję. Jakaś opinia, stanowisko, pogląd, postawa - wielokrotnie powtarzane i lansowane - stają się idolem (bożkiem), którego nie można zakwestionować, ponieważ istnieje nacisk jakiejś grupy, partii czy korporacji. Kto się wyłamie jest odrzucany, krytykowany, zwalczany i niszczony przez tzw. opinię publiczną, a nawet obowiązujące prawo.

Jak przeciwstawić się takiemu idolowi? Jak przezwyciężyć nacisk obywatelski czy polityczny promujący zło, grzech, bezbożność, niesprawiedliwość?

Nauczyciel z Nazaretu, podchwytliwie zapytany o największe przykazanie w Prawie, zwraca uwagę na podwójny charakter przykazania miłości. Odnosi się ono do Boga i bliźniego. Jezus - Nauczyciel i Prawodawca - łączy starotestamentalny nakaz miłości Boga (Pwt 6,5) i obowiązek miłości bliźniego (Kpł 19,18) w jedno przykazanie. Ówcześni rabini nie łączyli ich ze sobą. Jezus to czyni, wzbudzając akceptację i podziw (por. Mk 12,32; Łk 20,39). Podwójne prawo miłości stało się tym samym streszczeniem nauki Jezusa - moralną i duchową osią chrześcijaństwa. Jezus, łącząc w jedno prawo miłości, dowodzi istnienia współzależności: jeśli nie kochamy Boga, nie jesteśmy w stanie kochać człowieka, i odwrotnie, nie kochając swego bliźniego, nie można kochać Boga (por. 1 J 4,19 - 5,3).

Naruszenie pierwszego przykazania podkreśla zatem społeczny charakter grzechu przeciw bliźniemu (bratu czy siostrze). "Są one obrazą Boga, ponieważ obrażają bliźniego" (RP 16). Bałwochwalstwo rynku nabiera również charakteru społecznego, gdy jest grzechem popełnianym "przeciwko sprawiedliwości bądź w odniesieniach osoby do osoby, bądź osoby do wspólnoty, bądź też wspólnoty do osoby" (RP 16). Uleganie fałszywej opinii publicznej - zgoda na naruszanie prawa i sprawiedliwości społecznej - jest zaraźliwe. Psuje obyczaje, osłabia ład społeczny, narusza godność osób oraz porządek Boży. 

Św. Jan Paweł II jako przykłady grzechów społecznych, naruszających podwójne przykazanie miłości, przywołuje "każdy grzech przeciwko prawom osoby ludzkiej, poczynając od prawa do życia, nie wyłączając prawa nienarodzonych, czy przeciwko nietykalności fizycznej, każdy grzech przeciwko wolności drugiego, zwłaszcza przeciwko najwyższej wolności, jaką jest wolność wyznawania wiary w Boga i wielbienia Go; każdy grzech przeciwko godności i czci bliźniego" (RP 16).

Rozszerzające się przyzwolenie społeczno-prawne na zabójstwo dzieci nienarodzonych oraz mówienie o tzw. "prawie do aborcji" jest najbardziej wymowną formą bałwochwalstwa, złudzenia (zakłamania) umysłu. To powszechne przyzwolenie na okrutny grzech przeciw najbardziej bezbronnym i niewinnym dzieciom jest złym kompromisem prawnym, wywołanym strachem przed opinią publiczną, będącym wypadkową tego, co mówi coraz większa (zmanipulowana) grupa społeczna. Kategorycznie brzmi w tym kontekście przestroga: "Biada tym, którzy zło nazywają dobrem, a dobro złem, którzy zamieniają ciemności na światło, a światło na ciemności" (Iz 5,20). Według św. Jana Pawła II w przypadku zgody na przerywanie ciąży stajemy wobec czegoś, co można określić jako "strukturę grzechu" wymierzoną przeciw jeszcze nie narodzonemu życiu ludzkiemu (por. Evangelium vitae, 59). Jest to współczesny idol (bałwochwalstwo), niszczący relacje rodzinne i burzący ład społeczny. Jest on przyczyną "groźnego kryzysu zmysłu moralnego, który stopniowo traci zdolność rozróżniania między dobrem i złem, nawet wówczas, gdy chodzi o podstawowe prawo do życia" (EV 58). Stąd też grzech aborcji nie uderza tylko w piąte przykazanie ("Nie zabijaj!"), ale też w pierwsze przykazanie ("Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego!").

Bałwochwalstwo rynku może być zatem grzechem popełnionym czynem lub zaniedbaniem ze strony pojedynczych osób czy społeczności oraz przywódców politycznych, społecznych czy religijnych, stąd trzeba zapytać:

  • Jak należy rozumieć słowa Jezusa: "Jak chcecie, żeby ludzie wam czynili, tak wy im czyńcie. Jeżeli miłujcie tylko tych, którzy was miłują, jakiej wdzięczności możecie się spodziewać" (Łk 6,31n; por. Mt 7,12)?
  • Czy zgadzam się na odstępstwa czy naruszanie prawa naturalnego bądź prawa Bożego?
  • Jak rozumiem tzw. "poprawność polityczną"?


Módlmy się!

Wszechmocny Boże, strzeż nas przed przyzwoleniem na wszelkiego rodzaju grzechy osobiste i społeczne oraz zło tego świata. Daj nam ducha mocy - ducha niezwyciężonego wobec przeciwnościom i mocom, zepsuciu, siłom śmierci i ciemności. "Nie odrzucaj mnie od swego oblicza i nie odbieraj mi Świętego Ducha Swego! Przywróć mi radość z Twojego zbawienia i wzmocnij mnie duchem ochoczym!". Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.


Żyj słowem!

Zrób rachunek sumienia z tych opinii, często powtarzanych przez środki społecznego przekazu, a niezgodnych z nauczaniem Kościoła, na które dajesz nawet ciche przyzwolenie!

ks. Jan Kochel 

Pozostałe tematy
Aktualności

Biblia małżeńska w Gliwicach

Zaproszenie na niedzielny wieczór, w klimacie medytacji Pisma Świętego, spokojnej modlitwy i muzycznej adoracji Najświętszego Sakramentu - to założenia "Biblii małżeńskiej", czyli cyklu spotkań, które rozpoczynają się 22 września o godz. 19.30 w parafii Chrystusa Króla w Gliwicach (ul. Okrzei 31); zob. gliwice.gosc.pl/

więcej

Kurs formatora w Gliwicach

Celem kursu formatora jest teologiczne wprowadzenie świeckich w posługę w Kościele. Od 21 września br. w Centrum im. św. Jana Pawła II w Gliwicach rusza całoroczna propozycja formacji (10 sobotnich spotkań) dla osób ze wspólnot, ruchów i stowarzyszeń katolickich! zob. kuria.gliwice.pl/kurs-formatora/

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 4721302

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu