Wyszukiwarka:
Katechezy biblijne

Kerygmat: Chrystus rzeczywiście zmartywchwstał

2013-11-29

News

Chrystus rzeczywiście zmartwychwstał: taka jest wiara Kościoła apostolskiego, taka jest nasza wiara (1 Kor 15, 3-5)




Posłuchaj!

Kerygmat 1

Tekst: 1 Kor 15, 3-5

3Przekazałem wam na początku to, co przejąłem: że Chrystus umarł - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy, 4że został pogrzebany, że zmartwychwstał trzeciego dnia, zgodnie z Pismem: 5i że ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu.


Refleksja nad tekstem:

I. Wprowadzenie

Św. Paweł przypomina tu starożytną formułę wiary dotyczącą śmierci, pogrzebu i zmartwychwstania Chrystusa, którą przejął z tradycji i przekazał Koryntianom (1 Kor 15, 3-5). Oni ją przyjęli jako Ewangelię upatrując w niej swoje zbawienie. Okazją, która skłoniła Apostoła do tego przypomnienia, był fakt pojawienia się u niektórych wątpliwości odnośnie zmartwychwstania: jedni sądzili, że "nie ma zmartwychwstania” (1 Kor 15, 12), inni zaś pytali: "Jak zmartwychwstają umarli? W jakim ukazują się ciele”? (1 Kor 15, 35). Z kontekstu całego rozdziału 15 - poświęconemu problematyce zmartwychwstania - wynika, że niektórzy chrześcijanie w Koryncie mieli wątpliwości co do zmartwychwstania ciał. Problem ten mógł dotyczyć głównie chrześcijan wywodzących się z pogaństwa. Grecy bowiem, zwłaszcza pod wpływem filozofii Platona, przyjmowali nieśmiertelność duszy i odrzucali zmartwychwstanie ciała widząc w nim więzienie dla duszy. Tego rodzaju poglądy ujawnia reakcja słuchaczy na mowę św. Pawła na Aeropagu w Atenach: został on wyśmiany w momencie, kiedy zaczął mówić o zmartwychwstaniu (Dz 16, 31-32). Antropologia żydowska nie zna tej dwupodziałowości, nie zna życia bez ciała. Warto w tym miejscu przypomnieć, że żydowskie ugrupowanie religijno-polityczne Saduceuszów odrzucało zmartwychwstanie (por. Mt 22, 23).

Paweł w swej argumentacji za zmartwychwstaniem ciał wychodzi od zmartwychwstania Chrystusa potwierdzonego przez wiarygodnych świadków, do których zalicza także siebie samego (1 Kor 15, 1-11), udowadniając następnie, że skoro Chrystus zmartwychwstał, to zmartwychwstaną także umarli dzięki przynależności do Niego. W przeciwnym razie wiara i wszelki trud z nią związany nie ma sensu (1 Kor 15, 12-34).


II. Pogłębienie

W. 3a: "Przekazałem wam na początku to, co przejąłem”. Św. Paweł używając wyrażenia "przyjąć - przekazać”, które jest prawie takie same jak w 1 Kor 11, 23 odnośnie ustanowienia Eucharystii, pragnie jeszcze raz przypomnieć i podkreślić, że głoszona przez niego Ewangelia w niczym nie różni się od Ewangelii głoszonej przez pierwotny Kościół. Apostoł, przejmując ją i przekazując dalej, jest więc ogniwem w łańcuchu przekazu wiary.

Ww. 3b-5: Chrystus umarł - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy, został pogrzebany, zmartwychwstał trzeciego dnia, zgodnie z Pismem, i ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu. Jest to bardzo syntetyczna formuła credo pierwotnego Kościoła, której treścią jest śmierć, pogrzeb, zmartwychwstanie i ukazanie się Chrystusa zmartwychwstałego Kefasowi i Dwunastu. Jej struktura jest niezwykle harmonijna:


A) w. 3b: Chrystus umarł za nasze grzechy

zgodnie z Pismem

B) w. 4a: został pogrzebany

C) w. 4b: zmartwychwstał trzeciego dnia

zgodnie z Pismem

D) w. 5: ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu


Uwidacznia ona dwa wydarzenia fundamentalne: śmierć Chrystusa za nasze grzechy widziana w świetle zapowiedzi Pism i potwierdzona przez złożenie do grobu oraz zmartwychwstanie Chrystusa trzeciego dnia zapowiedziane przez Pisma i potwierdzone przez ukazanie się Kefasowi i Dwunastu.

1) W. 3b: "Chrystus umarł za nasze grzechy”. Przejęte i przekazane przez Apostoła credo rozpoczyna się od wskazania na historyczny fakt śmierci Chrystusa, tj. Mesjasza.Nie ma tu wzmianki o charakterze tej śmierci, jest tylko stwierdzenie jej faktu, który jest wspólny wszystkim ludziom. Śmierć Chrystusa jednak, w odróżnieniu od innych, ma charakter ekspiacyjny: umarł On "za nasze grzechy”. Ten, który nie znał grzechu umarł za grzechy innych. Śmierć Mesjasza miała więc charakter zbawczy, spowodowała przebaczenie grzechów ludziom. Świadomość tego jest u podstaw każdej pozytywnej relacji z Bogiem.

"Zgodnie z Pismem”. Zbawcza śmierć Chrystusa na krzyżu dokonała się zgodnie z zamiarem Boga objawionym w Starym Testamencie. Choć nie ma tu odniesienia do jakiegoś konkretnego tekstu Starego Testamentu, to jednak można sądzić, że to wyrażenie przywołuje na pamięć teksty o Słudze Jahwe, który został usunięty spośród żyjących i wziął na siebie nasze grzechy (Iz 53, 5-12).

2) W. 4a: "Został pogrzebany”. To wyrażenie, które podkreśla fakt rzeczywistej jego śmierci Chrystusa, przywołuje na pamięć opowiadania Ewangelistów o Jego męce i śmierci i złożeniu do grobu. Wraz z Jego śmiercią umarła też nadzieja i oczekiwania jego uczniów (por. Łk 24, 21). Nie wykluczone, że w wyrażeniu o pogrzebaniu, jest już zawarta, przynajmniej w sposób pośredni, idea o pustym grobie. Dla pierwotnego Kościoła było nie do pomyślenia nauczanie o męce bez myśli o pustym grobie.

3) W. 4b: "Zmartwychwstał trzeciego dnia”. Czasownik "zmartwychwstać” oznacza obudzić się i przejść do nowego życia. Jego forma gramatyczna w tekście greckim sugeruje, że chodzi tu o wydarzenie, które w przeciwieństwie do śmierci i pogrzebu, nie należy do przeszłości, lecz jest czymś, co miało miejsce w przeszłości, lecz owoce tego trwają, tzn. Ten, który został wskrzeszony z umarłych przez Boga żyje nadal. Chrystus żyje jako zmartwychwstały, już więcej nie umiera. Jego ciało po zmartwychwstaniu jest duchowe (gr. pneumatikon), tzn. poruszane przez ducha, a nie przez psyche, która jest zasadą życia naturalnego.


Wyrażenie trzeciego dnia jest typowym elementem orędzia paschalnego. Bywa tu ono różnie interpretowane: jako moment odkrycia pustego grobu, jako moment pierwszego ukazania się Chrystusa, lub też jako czas zmartwychwstania Chrystusa widziany przez pierwotny Kościół w świetle jakiegoś cytatu ze Starego Testamentu (szczególnie w świetle Oz 6, 2). Najprawdopodobniejsza jest jednak jego interpretacja chronologiczna, tzn. Jezus, który poniósł śmierć na krzyżu i został pogrzebany, tylko krótko, przejściowo był w stanie śmierci.

"Zgodnie z Pismem”. To wyrażenie odnosi się tak do chronologicznej precyzacji "trzeciego dnia” jak i do stwierdzenia, że Chrystus zmartwychwstał. Biorąc pod uwagę to odniesienie próbuje się wskazać teksty Starego Testamentu zapowiadające zmartwychwstanie trzeciego dnia (Jon 2, 1, Oz 6, 2) lub też zawierające wypowiedzi o ”trzecim dniu” (Rdz 22, 4; Wj 15, 22; Wj 19, 10-11). Lepiej jednak, podobnie jak w poprzednim przypadku, widzieć tu cały Stary Testament, który ukazuje realizację zbawczego planu Boga i zapowiada zmartwychwstanie Mesjasza.

4) W. 5: "Ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu”. Forma czasownika ukazał się w tym miejscu, podobnie jak w następnych wersetach (1 Kor 15, 6. 7. 8), podkreśla, że podmiotem jest Chrystus. Uczniowie zaś są odbiorcami Jego "ukazania się”. Nie chodzi tu o jakąś halucynację, czy też widzenie subiektywne i czysto zmysłowe. Chrystofanie opisywane przez Pawła i Ewangelistów były czymś więcej niż tylko zwykłym widzeniem zmysłowym. One były realnym odczuciem obecności Chrystusa w ciele zmartwychwstałym – duchowym (gr. pneumatikon), były spotkaniami z Tym, który staje się obecny w sposób całkowicie nieoczekiwany.

Kefasowi, a potem Dwunastu. Jest to informacja o tych, którzy opowiadając o spotkaniu ze Zmartwychwstałym zaświadczają, że Bóg Go rzeczywiście wskrzesił z umarłych. Są nimi ci, którzy cieszyli się szczególnym autorytetem w pierwotnej wspólnocie i których zadaniem było dawanie świadectwa o zwycięstwie Chrystusa nad śmiercią. Na pierwszym miejscu został wymieniony Kefas (chodzi tu o Szymona, któremu Jezus nadał to imię Kefas = Piotr). Mimo, że formuła credo nic nie mówi odnośnie miejsca, czasu i sposobu tego ukazania się Chrystusa zmartwychwstałego Piotrowi, to jednak wymienienie go na pierwszym miejscu świadczy o wielkim znaczeniu w pierwotnym Kościele chrystofanii, która stała się jego udziałem. Na drugim miejscu wśród świadków zmartwychwstania zostało wymienione grono Dwunastu ustanowione przez Jezusa (Mt 10, 1-2; Mk 6, 13; Łk 9, 1) i zmodyfikowane przez wybór Macieja na miejsce Judasza (Dz 1, 36). Do listy świadków zmartwychwstania Paweł, od siebie, dodaje "pięciuset braci”, "Jakuba”, "wszystkich Apostołów” i siebie samego (1 Kor 15, 6-10). Pragnie on w ten sposób podkreślić z jednej strony ciągłą obecność Chrystusa zmartwychwstałego we wspólnocie Kościoła, a z drugiej strony wiarygodność orędzia o zmartwychwstaniu Chrystusa, na którym zasadza się wiara w zmartwychwstanie umarłych (1 Kor 15, 12. 35).


Wnioski

Tekst 1 Kor 15, 3-5 mówiący o śmierci, pogrzebie, zmartwychwstaniu i ukazywaniu się Chrystusa stanowi syntezę wiary chrześcijańskiej. Wynika z niego że:

· Ekspiacyjna śmierć Chrystusa ("za nasze grzechy”) i Jego zmartwychwstanie poświadczone przez wiarygodnych świadków są ściśle z sobą powiązane.

· Samo zmartwychwstanie Chrystusa wykracza poza zwykłe kategorie historyczne, socjologiczne czy psychologiczne. Jest ono uchwytne w świetle wiary. Bez zmartwychwstania Chrystusa daremna jest nasza wiara. Negacja zmartwychwstania ciał oznacza wyznawanie zdecydowanie innej wiary od tej, którą św. Paweł przejął i przekazał dalej. Tylko przez wiarę staje się jasne, że skoro Chrystus zmartwychwstał, to zmartwychwstaną także umarli na skutek upodobnienia się do Niego.

· Śmierć, pogrzeb, zmartwychwstanie i ukazywanie się Chrystusa po zmartwychwstaniu są przedmiotem Ewangelii – Dobrej Nowiny przejmowanej i dalej przekazywanej przez tych, którzy doświadczyli obecności zmartwychwstałego Chrystusa i świadczą o tym.

· Ukazywanie się Chrystusa zmartwychwstałego poszczególnym świadkom począwszy od Piotra i grona Dwunastu świadczy o nieustannej i żywej Jego obecności w wspólnocie Kościoła.


Przyczynki do aktualizacji

1. Fundamentem naszej wiary jest misterim paschalne męki i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Czy jestem tego świadomy? Czy misterium paschale jest rzeczywiście w centrum mojego życia? Czy umiem patrzeć na moje życie i wydarzenia dokonujące się w moim otoczeniu w świetle tegoż misterium?

2. Nasza wiara jest wiarą przekazaną przez Apostołów. Jestem świadomy tego, że przekaz orędzia o zmartwychwstaniu Chrystusa jako Dobrej Nowiny należy do najważniejszych zadań Kościoła? Czy jako członek Kościoła czuję się ogniwem w łańcuchu tegoż przekazu?

3. Zmartwychwstały Chrystus jest ciągle obecny we wspólnocie Kościoła. Doświadczam Jego obecność w Słowie Bożym, w sakramentach, we wspólnocie?

4. Adwent jest okresem przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia. Jestem świadomy, że Ten, który został zapowiedziany przez proroków, narodził się z Maryi Dziewicy jest Tym, który umarł za nasze grzechy, zmartwychwstał trzeciego dnia i ukazał się wiarygodnym świadkom?

5. Św. Jan w Ewangelii zaznacza, że uczniowie, zastraszeni i zamknięci w wieczerniku z obawy przed Żydami, "uradowali się”, gdy zobaczyli zmartwychwstałego Pana. Czy radość zmartwychwstania opromienia moje życie a przeze mnie także życie innych?


Módlmy się:

Pochyliliśmy się nad credo pierwotnego Kościoła szukając zrozumienia pełniejszego sensu adwentowego przesłania. Ujawnia się on w świetle wydarzeń paschalnych: Ten, który umarł za nasze grzechy, zmartwychwstał prawdziwie i w którym i my zmartwychwstaniemy, jest Tym, który narodził się w Betlejem. Niech świadomość tego wzmocni naszą wiarę i ogarnie radością nasze adwentowe oczekiwanie. Prosimy o to przez Chrystusa Pana naszego. Amen.


Georg

fot. Ikona Chrystusa acheiropita - kaplica Sancta Sanctorum, Roma; por. veronicaroute.com
Pozostałe tematy
Aktualności

Trudne pytania

Powracamy do działu "Trudne pytania". Czy możliwe jest rozróżnienie: Bóg TAK - Kościół - NIE! Odpowiada p. Katarzyna. Czekamy też na nowe trudne pytania; zob. klub_inicjatyw_biblijnych/84

więcej

Atlas biblijny

Atlas biblijny to popularna forma zaproszenia do "podróży" po Ziemi Świętej. Podróż "palcem po mapie" może być zaproszeniem do lektury Biblii oraz pełnym pasji odczytywaniem Kodu kulturowego. Polecamy pierwszy polski atlas biblijny przygotowany przez Instytut Geodezji i Kartografii oraz Wyd. Bernardinum; zob. GN/ 

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 4386970

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu