Wyszukiwarka:
Rozważania niedzielne: Rok C

VI Niedziela zwykła - 13.02.2022

2022-02-11

News
Niedzielna liturgia słowa przypomina znany kodeks etyczny, wyróżniający prawdziwych uczniów Jezusa. Ewangelia nazywa ich błogosławionymi lub szczęśliwymi. Tekst błogosławieństw znamy z dwóch redakcji: Mateusza (5,3-12) i Łukasza (6,20-26). Jest to uniwersalny przekaz pouczeń moralnych, który znany jest nie tylko chrześcijanom; wiemy na przykład, że często cytował go Gandhi i inni ludzie spoza świata chrześcijańskiego.


Czytaj!
Łk 6,17.20-26 (BP)

[Jezus] zszedł z nimi [dwunastoma] na dół i zatrzymał się na równinie. Był tam wielki tłum Jego uczniów oraz mnóstwo ludzi z całej Judei i z Jeruzalem, wybrzeża Tyru i Sydonu (...).

A On spojrzał na swoich uczniów i mówił:
Szczęśliwi ubodzy,
ponieważ wasze jest królestwo Boże.
Szczęśliwi, którzy teraz jesteście głodni,
ponieważ będziecie nasyceni.
Szczęśliwi, którzy teraz płaczecie,
ponieważ śmiać się będziecie.
Jesteście szczęśliwi, gdy ludzie was nienawidzą, gdy was wykluczają spośród siebie, gdy was znieważają i pozbawiają dobrego imienia z powodu Syna Człowieczego. Cieszcie się i skaczcie z radości w tym dniu, ponieważ wielka jest wasza zapłata w niebie. Tak samo przecież ich ojcowie czynili prorokom.

Biada natomiast wam, bogacze,
ponieważ już odbieracie swoją pociechę.
Biada wam, którzy teraz jesteście syci,
ponieważ będziecie głodni.
Biada wam, którzy teraz się śmiejecie,
ponieważ będziecie się smucić i płakać.
Biada wam, gdy wszyscy ludzie będą was chwalić. Tak samo przecież ich ojcowie czynili fałszywym prorokom.


Rozważ!

Ile właściwie jest Błogosławieństw?

Zazwyczaj mówi się, że błogosławieństw jest osiem (wg Mateusza), ale jeśli policzymy je uważnie, to okaże się, że jest ich dziewięć. Pierwsze osiem błogosławieństw ma podobną formę literacką, wszystkie są w trzeciej osobie liczby mnogiej: błogosławieni uboczy..., którzy się smucą..., cisi..., którzy łąką i pragną sprawiedliwości..., miłosierni..., czystego serca..., którzy wprowadzają pokój..., którzy cierpią prześladowanie. Błogosławieństwo jest obiecane temu, który wykazuje wymienioną postawę. Błogosławieństwo dziewiąte (wg Mt) ma natomiast formę bezpośredniego wezwana, w drugiej osobie liczby mnogiej: błogosławieni jesteście..., i przypomina literacko cztery błogosławieństwa według św. Łukasza.

Trzeci Ewangelista wyróżnia tylko cztery błogosławieństwa: ubodzy..., którzy teraz jesteście głodni..., którzy teraz płaczecie... oraz jesteście szczęśliwi, gdy ludzie was nienawidzą... (Łk 6,20-22). Znów owi szczęśliwcy pojawiają się w drugiej osobie liczby mnogiej, a ostatnie błogosławieństwo jest rozbudowane i wskazuje na ludzi: znienawidzonych, wykluczonych, znieważanych i pozbawionych dobrego imienia. Dziś powiedzielibyśmy o nich jako o ludziach z marginesu (peryferii) - wykluczonych. W tym ujęciu byłoby ich również cztery lub siedem.

Ewangelii nie są szczegółowymi relacjami wydarzeń ani też nie dają pełnego zapisu wypowiedzi Jezusa. Nie dbają też zbytnio o szczegóły historyczne czy geograficzne, np. u Mt - mowa wygłoszona została na górze (Mt 5,1), a u Łk [Jezus] zszedł z nimi na dół i zatrzymał się na równinie (Łk 6,17). Ewangelia jest dobrą nowiną o zbawieniu - orędziem zapowiadającym wyzwolenie człowieka z niewoli i zapowiedź szczęścia wiecznego.

Warto przyjrzeć się i uchwycić znaczenie dwóch podstawowych pojęć: szczęśliwi (błogosławieni) oraz królestwo Boże - by móc lepiej smakować poszczególne błogosławieństwa i porównać je z przekleństwami (biada). Przymiotnik gr. makarios ("szczęśliwy, błogosławiony") starożytni Grecy odnosili głównie do bóstw swego panteonu. Uważali, że tylko bogowie mogą się cieszyć pełnym szczęściem. Człowiek nie może go osiągnąć ze względu na niedoskonałą naturę ludzką. W ich rozumieniu makarios oznacza tego, kto cieszy się szczęściem, jest wolny od kłopotów i trosk, jest obdarzony dobrami ziemskimi i darami ducha. Formuły "błogosławieństw" pojawiają się w ST 45 razy, zaś w NT 20 razy (NKB NT III/1, 337-338). W mowie Jezusa szczęśliwymi (błogosławionymi) są ludzie, i to właśnie ci, którym czegoś brak; są niedoskonali i pozbawieni dóbr materialnych, przywilejów i znaczenia - wykluczeni z tego świata. 

Drugi termin wykazuje na cel ludzkiej drogi - ludzkiego zabiegania o szczęście na ziemi. O jakim królestwie mówi Jezus? Od razu musimy uwolnić się od pewnego nieporozumienia. Mówiąc o "królestwie" myśli się zwykle o jakimś miejscu, o terytorium, nad którym ktoś sprawuje władzę. Tymczasem termin gr. basileia wskazuje na funkcję królowania: królestwo oznacza potężne panowanie (działanie) Boga, który zbliża się do człowieka, który przychodzi, żeby królować nad ludzkością, który pochyla się nad problemami i cierpieniami człowieka. Ostateczne uwolnienie od ziemskich kłopotów, trosk i niesprawiedliwości będzie miało miejsce w królestwie niebieskim (w wieczności). Trzeba pamiętać (a często o tym zapominamy), że Bóg przychodzi do nas ze swoim królestwem w sposób nadzwyczaj hojny, przewyższając wszystkie nasze nadzieje i oczekiwania, np. cóż może zaoferować ubogim w swoim królestwie (por. 1 Kor 2,9)? Kard. Martni przekonywał: "Kiedy mówimy przyjdź królestwo Twoje, to prosimy o coś, co przekracza nasze wyobrażenie, nawet jeśli wszystkie nasze pragnienia dobra i radości w nim się mieszczą. Jest bowiem w tych słowach i usilne przyzywanie Królestwa, i niesłychana obietnica Jezusa, który mówi: Do nich należy królestwo niebieskie" (Błogosławieństwa, Kraków 2000, 15). 

Wygłoszone przez Jezusa błogosławieństwa objawiają drogę do pełni szczęści, które stanie się udziałem prawdziwych uczniów. Pouczenie z "mowy na równinie" jest streszczeniem całej nauki o królestwie Bożym, rozumianym duchowo. Jest to obietnica i przestroga; wyzwanie i zadanie; program i misja.

W relacji św. Łukasza widoczne jest też stopniowanie kategorii osób, do których Jezus kieruje swoje orędzie. Najpierw jest mowa ogólnie o ubogich, potem o tych, którzy są biedni, którzy cierpią głód, na trzecim miejscu o tych, którzy z powodu swej nędzy wylewają łzy, a na końcu o ludziach w różny sposób prześladowanych. Bóg przychodzi do nich wszystkich i znajduje w ich sercach godne przyjęcie (NKB NT III/1, 344n). Podobne stopniowanie dotyczy przekleństw (biada): od bogactw materialnych aż po uwielbienie i pochwały. Człowiek może być tego wszystkiego pozbawiony, gdy odrzuci Boga - źródło wszelkiego dobra na ziemi i w niebie.

Warto dla rozeznania duchowego zapytać:

  • Dlaczego Łukasz w swojej wersji błogosławieństw kilkakrotnie używa przysłówka teraz (łącznika między teraźniejszością z przyszłością, której dotyczą Boże obietnice)?
  • Jaki program etyczny proponuje Jezus w swoim nauczaniu?
  • Co jest dla mnie prawdziwym powodem do szczęścia?


Módl się!

Panie, jakże nam daleko do Twojego ewangelicznego błogosławieństwa! Chcemy więc wpatrywać się w Twoje Serce, bo tylko Twoje Serce może uleczyć naszą zatwardziałość, naszą kruchość, nasze zamknięcie się przed bliźnim. O Panie, daj nam doświadczyć w naszym wnętrzu Twojego miłosierdzia, byśmy stali się godni Twojego błogosławieństwa i potrafili również głosić Twoją wierną miłość całemu światu. Amen.

kard. C.M. Martini

Żyj Słowem!

Porównaj dwa teksty z Ewangelii Mateusza i Łukasza. Wypisz sobie wyzwania i zadania, które płyną z tego przesłania dla Ciebie (twój program etyczny na dziś - na teraz).

ks. Jan Kochel

fot. jk

Pozostałe tematy
Aktualności

Młodzi na ołtarze

Nowy cykl w szkole słowa Bożego nosi tytuł Młodzi na ołtarze! Na progu XXI w. Kościół ogłasza świętych i błogosławionych z grona dzieci i młodzieży. To novum w praktyce Kościoła, a Ewangelia przekonuje: "do takich jako one należy królestwo niebieskie" (Mt 19,14). Proponujemy ok. 50 portretów świętych, błogosławionych i kandydatów na ołtarze z grona dzieci i młodzieży w rytmie lectio; zob. GGN; wprowadzenie.

więcej

Wielkie postaci Biblii

Ukazał się siódmy tom dzieł zebranych kard. Martiniego pt. Il grandi della Bibbia na temat wielkich postaci Starego Testamentu. Abraham, Mojżesz, Jakub, Józef, Samuel, Dawid, Eliasz, Jeremiasz, Hiob wciąż do nas przemawiają; opere.

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 11453807

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu