Wyszukiwarka:
Warto przeczytać

Duchowa pedagogia sportu [2016]

2016-03-24

News
Jan Kochel, Duchowa pedagogia sportu. Aksjologiczny wymiar zawodów i widowisk sportowych, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2016, ss. 272; ISBN 978-83-7971-384-4.

Pedagogika sportu wywodzi się z pedagogiki kultury fizycznej, a ta z pedagogiki ogólnej. Pedagogika określa teoretyczną i naukową refleksję nad edukacją (tj. nauką o wychowaniu), a pedagogia odnosi się do praktyki edukacyjnej (tj. „sztuki wychowania”) i obejmuje zespół środków i metod wychowania stosowanych przez wychowawców. Pedagogizacja sportu to działalność zmierzająca do szerzenia wiedzy i kultury pedagogicznej w społeczeństwie, zwłaszcza wśród sportowców, trenerów, działaczy i kibiców (rozdz. I–II). Sięgamy więc do korzeni biblijnych, patrystycznych i humanistycznych; do historii sportu w różnych okresach dziejów (rozdz. III–V). Powrót do źródeł jest zawsze inspirujący i pomaga znaleźć odpowiedź na pytanie o dziś sportu w świecie (rozdz. VI–VIII). Niektóre z proponowanych tekstów ukazały się wcześniej drukiem. Teraz zostały przejrzane na nowo, uzupełnione, poszerzone i zebrane w pewną logiczną całość. W naszej refleksji chcemy nade wszystko podjąć próbę budzenia świadomości i docenienia wychowawczych i etycznych (duchowych) walorów kultury fizycznej i sportu; podkreślić chcemy wpływ wartości antycznych i chrześcijańskich na zawody i widowiska sportowe, życie religijne i aktywność zawodników i trenerów oraz kibiców i sympatyków sportu. W literaturze światowej pojawiło się niewiele opracowań podkreślających relacje sportu i religii. Do tej pory zajmowano się etyką, filozofią, teologią, socjologią czy psychologią sportu.

Założeniem zastosowanej w pracy metody jest nie tyle systematyczny ogląd widowisk i zawodów sportowych, co raczej próba refleksji nad ogólnoludzkim fenomenem sportu oraz poszukiwaniem chrześcijańskiej aksjologii tej aktywności człowieka. Chodzi zatem o integralną formację atlety (sportowca) z charakterem, który dostrzega kogoś więcej niż samego siebie, swoje sukcesy i medale. Ma jasno określony cel, właściwą hierarchię wartości i przekonanie, iż bierze udział „w dobrych zawodach, [by] zachować wiarę i prawe sumienie” (1 Tm 1,18n). Coraz więcej sportowców odkrywa w sobie ten etyczno-moralny imperatyw działania i świadectwa wiary. Oczywiście wciąż pragną medali, sukcesów i uznania, ale nie „sprzedają duszy i nie zatracają ducha”! Wiedzą, że stale potrzeba doskonalenia swoich umiejętności fizycznych i duchowych;  potrzeba wychowania, które wymaga ciągłego wysiłku i ogromnej energii  ze strony współpracujących ze sobą trenerów, sztabu technicznego i zawodników.  Katolicki sportowiec pamięta, że pierwszym jego Trenerem i Wychowawcą jest sam Bóg (Pwt 8,5). To On też „jest w [nim] sprawcą i chcenia, i działania zgodnie z [Jego] wolą” (Flp 2,13). Dobry sportowiec ma swoje wzorce osobowe, od których się uczy i które naśladuje. W procesie formacyjnym sportowców ważne zaś jest, aby było w ich otoczeniu chociaż kilka przykładów tak mocnych moralnie i w pewnym sensie niepodważalnych, aby młodzi atleci ze swoim doświadczeniem mogli je zrozumieć.

Celem sportu rekreacyjnego jest zdrowie, celem sportu wyczynowego – tytuł mistrzowski. Jeden i drugi wskazują jednak na cel jeszcze wznioślejszy, prowadzący wprost do Boga. Biblia mówi o doskonałości (por. Mt 5,48; 1 Kor 14,20; Jk 1,2-4). Wielu sportowców wytrwale dąży do szczytów sprawności fizycznej i perfekcji w określonej dyscyplinie, pokonując wiele przeszkód i przekraczając często granice ludzkich możliwości. Tego typu proces jest niczym innym, jak dążeniem do doskonałości. Symbolem doskonałości w Piśmie Świętym jest liczba siedem, a ósemka jest pełnią (zwieńczeniem). W ośmiu rozdziałach, zwieńczonych ośmioma patronami sportowców (św. Paweł, św. Jerzy, św. Kuthbert, św. Hubert, św. Ubaldo, św. Jan Bosko, św. Jan Paweł II, bł. Piotr Jerzy Frassati), próbowaliśmy wskazać kierunki poszukiwań pedagogii sportu.

Autor

zob. Wydawnictwo Jedność

Słowo wstępne

Nasze zainteresowanie sportem najczęściej ogranicza się do śledzenia wydarzeń i wyników sportowych. Niektórzy dla zwykłej ciekawości przeglądają życiorysy sportowców. Inni, fanatycznie kibicując tylko wybranej drużynie, nie pogłębiają wiedzy na temat sportu. Czy ta książka zaspokaja zwykłą ciekawość, czy pogłębia wiedzę? Na pewno nie jest ona komentarzem do jakiegoś wydarzenia sportowego, nie jest kroniką sportową i nie gloryfikuje jakiejś drużyny, by przypodobać się jej kibicom. Na czym polega jej wartość? O jej wartości stanowi „głębsza wiedza” na temat teorii i praktyki sportu. Autor ujmuje to, co winno być istotne i pierwszorzędne w życiu sportowca i w organizacji zawodów sportowych. Wydobywa i ukazuje to wszystko, co stanowi o pięknie sportu. We wszystkich dyscyplinach i wydarzeniach sportowych źródłem piękna są wartości ludzkie. Bez tych „klasycznych wartości” wszystko się zaciemnia, traci szlachetną celowość i nie przynosi pożytku osobistego i społecznego. Dziś problem ten jest bardzo często pomijany i nie podejmowany. Bezrefleksyjne nastawienie na sukces, sławę i dobrobyt przynagla do tego, by wchłaniać to, co przyjemne i łatwe. Ta pokusa uwalniania się od tych „klasycznych wartości” ciągle jest bardzo silna.

Bp Marian Florczyk
Delegat Episkopatu Polski ds. Sportu


Spis treści:


Słowo wstępne .................................................................................................. 7
Wprowadzenie ................................................................................................... 9

I. Podstawowe założenia pedagogii sportu
.................................................... 17
1. Człowiek jako „imago Dei” i „capax Dei” ........................................................ 17
2. Wychowanie fizyczne – wychowanie prozdrowotne . . . . . . 21
3. Sport w perspektywie pedagogicznej, społecznej i aksjologicznej . . 27
św. Paweł

II. Edukacja sportowa: od kultury fizycznej do kultury spotkania
. . . . 35
1. Terminologia pedagogiczno-sportowa . . . . . . . . . . . . . 35
2. Od kultury fizycznej do kultury spotkania . . . . . . . . . . . 46
3. Wychowawcza wartość dobrego przykładu . . . . . . . . . . 59
św. Jerzy

III. Pedagogiczna wartość sportu w Piśmie Świętym i u ojców Kościoła
. . . 69
1. Edukacyjna wartość Biblii a sport . . . . . . . . . . . . . . . 70
2. Biblijne i patrystyczne podstawy wychowania fizycznego . . . 76
3. Środowisko społeczno-kulturowe nauczania św. Jana Chryzostoma. . . 83
4. Cele i zadania patrystycznego wychowania poprzez sport . . . 92
św. Kuthbert z Lindisfarne

IV. Wychowanie fizyczne i zdrowotne w średniowieczu 
. . . . . . 105
1. Kultura fizyczna i zdrowotna w wiekach średnich . . . . . . 106
2. Wychowanie poprzez gry wojenne i zawody sportowe . . . . 112
3. Kształtowanie wzorców osobowych w oparciu o hagiografię i legendy . . 116
św. Hubert

V. Odrodzenie się idei olimpijskiej
. . . . . . . . . . . . . . . . . 123
1. Geneza i tradycja igrzysk antycznych . . . . . . . . . . . . . 124
2. Odrodzenie olimpizmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
3. Od edukacji sportowej do estetycznej i moralnej (religijnej). . . 133
św. Ubald z Gubbio

VI. Nauczanie Kościoła katolickiego na temat sportu
. . . . . . . . 139
1. Aspekt etyczno-moralny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
2. Aspekt społeczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
3. Aspekt pedagogiczno-ewangelizacyjny . . . . . . . . . . . . 151
św. Jan Bosko

VII. Trener – wychowawca – mistrz
. . . . . . . . . . . . . . . . 161
1. Biblijny model wychowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
2. Kształtowanie właściwej hierarchii wartości . . . . . . . . . 165
3. Budowanie relacji mistrz (trener) – uczeń (zawodnik) . . . . 172
św. Jan Paweł II

VIII. Ewangelizacyjno-wychowawczy wymiar sportu
. . . . . . . . 181
1. Misyjne czuwanie na stadionie San Siro . . . . . . . . . . . . . 181
2. Wychowawcza funkcja sportu . . . . . . . . . . . . . . . . 185
3. Duszpasterstwo sportowców i katechizacja kibiców . . . . . 189
4. Globalizacja czy ewangelizacja? . . . . . . . . . . . . . . . . 194
bł. Piotr Jerzy Frassati

Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
Antologia tekstów biblijnych, patrystycznych i papieskich na temat sportu. . . . 205
Literatura o sporcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233
Indeks osób . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261
Pozostałe tematy
Aktualności

Trudne pytania

Bóg - lubię to! Popularne lajki zdominowały świadomość użytkowników mediów społecznościowych. Dziś mierzy się wartość człowieka ilością "polubień" (lajków). Czy to rzeczywiście jest miara wartości życia? Ewangeliczne szukać i pukać zestawione ze słowem prosić służą do podkreślenia cech modlitwy - usilnej i wytrwałej. Można zatem "chrześcijańskimi okularami" patrzeć na świat i według tej miary mierzyć swoje życie; pytania

więcej

Źródłem katechezy jest Pismo Święte

"Za dwa lata ma być gotowa podstawa programowa nauczania religii w szkołach. Zespół ekspertów przygotował już mapę drogową tych zmian. Jedno jest pewne: źródłem ich treści jest i będzie Pismo Święte" - przekonuje ks. prof. Piotr Tomasik, koordynator Biura Programowania Katechezy przy Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski; por. wywiad

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 2804154

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu