Wyszukiwarka:
Warto przeczytać

Piotr i Magdalena. Ewangelia na dwa głosy [2016]

2016-07-02

News
Damiano Marzatto, Piotr i Magdalena. Ewangelia na dwa głosy, tłum. Z. Kasprzyk, WAM, Kraków 2016, ss. 115.

Po publikacji dokumentu Papieskiej Komisji Biblijnej Interpretacja Biblii w Kościele oraz wyróżnieniu różnych metod i podjeść, w tym m.in. feministycznego podejścia, pojawiło się wiele nowych opracowań na temat roli kobiety w Kościele, kobiecego wymiaru Kościoła czy kobiecej interpretacji Pisma Świętego - feministycznej hermeneutyki biblijnej. "Egzegeza feministyczna zawiera wiele pozytywnych przemyśleń. Kobiety w sposób bardziej czynny włączyły się w badania egzegetyczne. Zdołały, często lepiej niż mężczyźni, dostrzec obecność, znaczenie i rolę kobiet w Biblii, w historii początków chrześcijaństwa i w Kościele. Współczesny horyzont kulturowy, dzięki zwróceniu większej uwagi na godność kobiet i jej rolę w społeczeństwie i w Kościele ,sprawia, że wobec tekstu biblijnego powstają nowe pytania, co daje okazję do nowych odkryć. Wrażliwość kobieca prowadzi do ujawnienia i poprawienia niektórych obiegowych interpretacji, które były tendencyjne i ukierunkowane na usprawiedliwienie dominacji mężczyzny nad kobietą" - czytamy w dokumencie PKB (IBK I E 2). I rzeczywiście potwierdzają to badania, które od ponad 30 lat prowadzi Damiano Marzotto, emerytowany wykładowca Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie. Autor, podobnie jak np. Anna Świderkówna, Elżbieta Adamiak, Elena Bosetti itd., konfrontuje się z pytaniami, których nie sposób dziś uniknąć. Jaki obraz kobiety i mężczyzny wyłania się z Ewangelii? Jaka jest rola kobiet w dziele ewangelizacji? Czy chodzi jedynie o przyznanie ról tradycyjnie przypisywanych mężczyźnie? Dlaczego pogłębienie współpracy między kobietami i mężczyznami jest konieczne dla współczesnego Kościoła?

W interpretacji tekstów biblijnych istotna jest właściwa perspektywa feminologiczna, a więc oparta o interdyscyplinarne studia kobiece (Women`s Studiues), mające na celu m.in. analizę źródeł literackich, opisujących kobiety i pełnione przez nie role, a nie ideologiczne podejście feministyczne, które wciąż rości jakieś pretensje wobec Kościoła. Termin "perspektywa feminologiczna" wprowadziła Inga Kuźma. Jest on szerszy niż pojęcie "perspektywy feministycznej", odnosi się do badań nad kobietami, a nie tylko do kontekstu ich walki o równouprawnienie, z którym przede wszystkim kojarzony jest feminizm.

Damiano Marzatto przedstawia znaczenie postaci kobiecych i męskich w Nowym Testamencie poprzez pogłębiona re-lekturę testów biblijnych, zwracając uwagę na elementy religii i kultury semickiej oraz uwarunkowania, które określały ówczesny status kobiet. Kobiety w Biblii są kojarzone z akceptacją i gościnnością, stanowią swego rodzaju bezpieczną przystań na szlaku exodusu, zapowiedź królestwa Bożego, miejsce wolności i uniwersalizmu. Jednak w "kontekście zbawienia, którego Bóg bezinteresownie udziela wszystkim ludziom, mężczyzna może ofiarować siebie kobiecie i zawierzyć się jej, aby dawać i otrzymywać pomoc, a kobieta może przyjąć dar mężczyzny i służyć mu pomocą, mając pewność, że nie zostanie wykorzystana i potraktowana przedmiotowo" - przekonuje.

W trzech krótkich rozdziałach autor wskazuje na możliwości współdziałania w dziele zbawienia czynnika męskiego i żeńskiego. W pierwszym rozdziale Celibat Jezusa i dziewictwo Maryi autor proponuje spojrzenie na rolę kobiety i mężczyzny z perspektywy czterech Ewangelii. Jezus jest w istocie protoplastą nowego pokolenia, które przez Ducha Świętego ma zapełnić całą ziemię. "Płodność Jezusa realizuje się jednak przy ścisłym udziale kilku kobiet w misterium odkupienia i odrodzenia ludzkości. Te kobiety usługiwały Mu od Galilei, weszły razem z Nim do Jerozolimy, uczestniczyły w Jego śmierci i pogrzebie, stając się pierwszymi świadkami Jego zmartwychwstania" - przypomina Marzatto. W ten kobiecy wymiar Kościoła szczególnie wpisuje się Maryja, która jako "pierwsza przyjmuje postawę gotowości, poddania się wobec Ducha Świętego, Bożego słowa i Bożej mocy, którą następnie podejmą inne kobiety w dynamice przyjęcia i matczynej płodności". Wprawdzie to przede wszystkim mężczyzna przekazuje nowinę o powszechnym zbawieniu, ale robi to tylko wtedy, kiedy kobieta go poprzedza, przyjmuje, dotrzymuje mu towarzystwa i daje bodziec do działania. "Zarówno kobieta, jak i mężczyzna przyjmują tajemnicę królestwa Bożego i są nią poruszeni - trafnie zauważa Autor. Jednak rola mężczyzny polega na przekazywaniu jej dalej, natomiast kobiety na umieszczaniu jej w głębi. Obie postawy wzajemnie się uzupełniają, ale pełnia zostaje osiągnięta dzięki tej drugiej" (s. 31).

Drugi rozdział koncentruje się na Matce Jezusa i zgromadzeniu rozproszonych, czyli ukazuje specyfikę kobiecego wymiaru Kościoła - charyzmatu maryjnego (K. Rahner). Kard. Martini twierdził, że "kobiecość [Maryi] jest znakiem czegoś nieskończenie Innego", ponieważ jest "początkiem nowej ludzkości, w której Bóg stał się ciałem". Maryi, która u stóp krzyża, gdzie jej macierzyństwo osiąga wymiar powszechny, powtarza swoje <tak> ze Zwiastowania. Maryi, która rozjaśnia historię całej ludzkości". D. Marzatto z kolei przekonuje, że postać "kobiety" w czwartej Ewangelii odgrywa istotną rolę w dynamice zbawienia - począwszy od obecności Maryi na weselu w Kanie Galilejskiej, przez rozmowę z Samarytanką i gesty Marii i Marty, aż po trwanie niewiast w obliczu śmierć Jezusa na krzyżu. W trakcie posługi Jezusa - od pierwszego znaku w Kanie, po siódmy znak namaszczenia w Betanii - źródłem impulsu i światła jest dla Niego obecność kobiet.

Trzeci rozdział Postacie kobiet w Dziejach Apostolskich to analiza sześciu epizodów, które ukazują podobieństwa pary (kobiety i mężczyzny) w dziele "rozszerzania się" Dobrej Nowiny. W Dz przedstawiony jest dokonywany za sprawą Ducha Świętego proces stopniowego pokonywania wszelkich barier geograficznych i kulturowych przez słowo Boże, które w kolejnych etapach dociera do Rzymu - centrum ówczesnego świata, a więc "na krańce ziemi". Jakie miejsce w tym triumfalnym pochodzie słowa Bożego jest przypisane kobietom? Spośród licznych kobiecych postaci poddano analizie te, które w sześciu epizodach odegrały zasadniczą rolę u boku apostołów (rolę antycypującą i zwiastującą): Dwunastu - Maryja; Piotr - Tabita; Piotr - w domu Marii / Rode; Paweł i Sylas - w domu Lidii; Paweł - w domu Akwili i Pryscylli; Paweł - dziewice/prorokinie, córki Filipa.

Chrześcijańska promocja geniuszu i roli kobiety w Kościele jest faktem i wyzwaniem. Koniczne jest dzisiaj odzyskiwanie "zamilkłych głosów kobiet", feminologiczna re-lektura tekstów biblijnych, dekonstrukcja dawnych stereotypów cech czy ról kobiecych oraz promocja kobiecych wzorców w oparciu o wartości uniwersalne, aktualne i godne naśladowania. Lektura (egzegeza) feministyczna "będzie mogła być użyteczna w Kościele, tylko jeśli nie popadnie w pułapki, które sama zwalcza i nie straci z oczu ewangelicznej nauki o władzy jako służbie, nauki skierowanej przez Jezusa do wszystkich uczniów, zarówno mężczyzn, jak i kobiet" (IBK I E 2).

ks. Jan Kochel


Inna literatura feminologiczna:
Adamiak E., Milcząca obecność. O roli kobiet w Kościele, Warszawa 1999.
Adamiak E., Odsłaniając to, co znane. Lektura Biblii z perspektywy kobiet, w: W Ciak (red.), Powołanie kobiety. Kobiecość - Uniwersytet - Świętość, Poznań 2006, 7-25.
Bosetti E., Luca. Il cammino dell`evangelizazzione, Bologna 1995.
Bosetti E., Marco. Il rischio di credere, Bologna 2000.
Bosetti E., Matteo. Un cammino di speranza, Bologna 2002.
Bosetti E., Vangelo Secondo Givanni. Capitoli 12-21. Amore fino all`estremo, Padova 2014.
Davidman L., Tennenbaum S., Feminist Perspectives on Jewish Studies, New Haven - London 1994.
Jezierska E.J., Podejście feministyczne w interpretacji Biblii, w: R. Rubinkiewicz (red.) Interpretacja Biblii w Kościele. Dokument PKB z komentarzem biblistów polskich, Warszawa 1999, 158-168.
Kochel J., W drodze z Apostołem Narodów, Częstochowa 2010.
Kuźba I., Współczesna religijność kobiet. Antropologia, Wrocław 2008.
Leszczyńska K., Kościańska A. (red.), Kobiety i religie, Kraków 2006.
Martini C.M., Kobieta pośród swego ludu, Kraków 1993.
Martini C.M., Ascoli E., Bettazzi L., Czy można kochać Kościół? Oddanie i ewangeliczna odwaga w posłudze kapłańskiej, Kraków 2004.
Martini C.M., Maryja - kobieta pojednania, Kraków 2011.
Mesnil du J., Kobiety Nowego Testamentu, Poznań 2010.
Perrini M., Il discepolato delle donne nel vangelo di Luca - un contributro all`ecclesiologia neotestamentaria, Roma 1995.
Richter Reimer I., Frauen in der Apostelgeschichte des Lukas. Eine feministisch-theologische Exegese, Gutersloh (Mohn) 1992.
Rybińska A., Kobiety w Biblii - wyzwaniem dla św. Pawła i współczesności, w: K. Ziaja (red.), Scripturae Sacrae Propagator (Fs. J. Czerski), Opole 2015, 189-200.
Szwarcman-Czarnota B., Księga kobiet - kobiety księgi. Komentarz do Tory, Kraków 2014.
Wray T.J., Kobiety Starego Testamentu, Poznań 2011.
Pozostałe tematy
Aktualności

II Międzynarodowy Kongres Katechetyczny

Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji zaprasza na II Międzynarodowy Kongres Katechezy, który odbędzie się w Rzymie od 20 do 23 września 2018 r., poruszając temat: „Katecheta, Świadek Tajemnicy”.

więcej

VIII Tydzień Wychowania

Tydzień Wychowania to inicjatywa Komisji Wychowania Katolickiego KEP i Rady Szkół Katolickich. Jest obchodzony we wrześniu (9-15.09 br.). Tegoroczny związany jest z zbliżającym się Synodem Biskupów o młodzieży: Pismo Święte kompasem wskazującym drogę. S. Damiana zachęca do dobrego przeżycia tej inicjatywy; warto_przeczytac

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 3725662

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu