Wyszukiwarka:
Katechezy biblijne

Bałwochwalstwo pychy

2020-02-22

News
Bałwochwalstwo to nie tylko zewnętrzny kult bożków, lecz również wewnętrzne upodobanie do grzesznych wyobrażeń, wywyższanie się nad innych, hipokryzja i próżność (por. Mt 23,12; Mk 7,22; Łk 1,52; Rz 11,20; 2 Kor 12,7; 2 Tes 2,3n). Korzeniem fałszywej wewnętrznej postawy jest jeden z grzechów głównych - pycha (KKK 1866), której uległ pierwszy człowiek (Rdz 3,5) i kolejne pokolenia (Rdz 11,4-6). Ten pierwszy grzech zburzył harmonię między człowiekiem a Bogiem, wprowadził konflikt w relację między mężczyzną i kobietą, a także między ludźmi i przyrodą (Rdz 3,1-24). "Nienawiść do Boga rodzi się z pychy" (KKK 2094), a tego konsekwencją często są politeizm oraz bałwochwalstwo narodów i jego przywódców (por. Rz 1,18-25; KKK 57).



Czytaj!
Łk 1,46.50-52 (BP)

Moja dusza wielbi Pana
i rozradował się mój duch w Bogu, moim Zbawcy (...).

Jego miłosierdzie przez wszystkie pokolenia
dla tych, którzy się Go boją.
Okazał moc swego ramienia:
rozproszył zarozumiałych pyszałków;
panujących usunął z tronów,
a wywyższył poniżonych...


Rozważ!

Człowiek wpada w pułapkę idola pychy, ponieważ całą ufność pokłada tylko w sobie (Ps 49,7). Taka próżność i wyniosłość, jak dym, przysłania (gr. typhoo - "być zaślepionym od dymu") Boga (por. 1 Tm 3,6; 6,4; 2 Tm 3,4). Główną jednak przyczyną pychy jest nieprzekroczenie "brodu wiary" przez osobę, która nie pozwoliła w sposób zdecydowany, by Bóg określił jej plan życia i je ukierunkował (por. C.M. Martini, Kobieta pośród swego ludu, 37-41). Można wyróżnić różne objawy pychy, np. niezadowolenie z siebie i Boga; niecierpliwość pragnień pozbycia się własnych wad i ograniczeń połączone z zaniechaniem ascezy ciała i ducha; rozżalenie na swoją pozycję w swoim środowisku, rozczarowanie sobą i wspólnotą; przygnębienie, popadanie w depresję, zniechęcenie, różnego rodzaju nerwice; brak zrozumienia, komunikacji ("pomieszczanie języków"), rozdarcie i chaos - jak wśród budowniczych wieży Babel (Rdz 11,7-9). Uważni obserwatorzy życia dostrzegli pewne odmiany pychy, odmienne u kobiet i mężczyzn. Wśród niewiast dominuje kobieca duma, próżność, pragnienie bycia ważną dla kogoś, bycia chwaloną i podziwianą, potrzebę popisywania się... Z kolei wśród mężczyzn pycha wyraża się przez poczucie nieomylności, pogardy, patrzenia z góry na innych, ucieczki przed samooceną, odwoływanie się do swego statusu, apodyktyczność, szukanie uznania i władzy, otaczanie się pochlebcami... 

Wobec takich wad nie dziwi sprzeciw ze strony Boga, który "rozprasza zarozumiałych pyszałków; panujących usuwa z tronu, a wywyższa poniżonych" (Łk 1,52).  W drugiej części pieśni Maryi z Nazaretu, jak w pieśni Anny (1 Sm 2,4-10) lub prorokini Miriam (Wj 15,1-3), rozbrzmiewa dusza Izraela, pokornego i prostego/ubogiego ludu (anawim) - "to pokora, której Ona użyła swego głosu, uniżona ludzkość oczarowana delikatnością Boga" (por. C.M. Martini, Maryja - kobieta pojednania, 58). W kantyku Maryi pojawiają się obrazy militarne - z pola walki duchowej (por. Ps 89,11). Terminologia militarna rozbrzmiewa w wersecie 1,51b., gdzie jest mowa o "rozproszeniu" pysznych na wzór rozproszenia wrogiego wojska na polu bitwy. Pycha jest źródłem pogardy okazywanej ludziom i Bogu, zamyka ona serce człowieka na działanie Boże - jest przyczyną bałwochwalstwa (por. Ps 100,5; 119,122; 123,4). Według teologii biblijnej pyszni zasługują na surową karę - na odrzucenie przez Boga w dniu sądu, ponieważ lekceważą Boże Prawo, a siebie uważają za idola - "miarę wszystkich rzeczy" (Ps 93,2; 118,21; Prz 3,34; Hi 38,15; Iz 2,12; por. NKB NT III/1, 135).

Pysze przeciwstawia się pokora. Dlatego Jezus mówi o sobie, że jest "cichy i pokornego serca" (Mt 11,29), określając w ten sposób wartość pokory, o której wspomina Jego Matka (Łk 1,38) i wybrany Apostoł (Dz 20,19; Rz 12,16; 2 Kor 10,1). Stan pokory jest tyle wynikiem praktyk pokutnych (por. Kol 2,18.23), co dojrzałym owocem pogłębionego procesu nawrócenia religijnego, związanego z ponownym wyborem Boga i Jego woli, a z odrzuceniem pokusy pychy, bożka próżności, idola wyniosłości (por. Hbr 12,17). Pokora jest czymś więcej - jest sposobem bycia: jest się szczęśliwym nie posiadając nic, gdyż wiadomo, że Bóg przychodzi z pociechą pokornym (2 Kor 7,6; por. Flp 3,21; 4,12; Jk 4,10).

Trzeba więc zapytać:
  • Dlaczego Mistrz z Nazaretu wybrał drogę kenozy - uniżenia, posłuszeństwa (Flp 2,6-8; por. Dz 8,33)?
  • Jaką drogę winni wybierać Jego uczniowie (por. Mt 18,4; Ef 4,2; Flp 2,3; Kol 3,12; 1 P 3,8; 5,5)? Co jest lekarstwem na pychę, samochwalstwo, próżność i wyniosłość?
  • Dlaczego Bóg chce, by "pagórki poniżyły się" (Łk 3,5) i nie waha się również poniżać swoich apostołów (por. 2 Kor 11,7; 12,21)?

Módl się!

Maryjo, Ty wiesz, że trudno nam przyjąć [biblijną] wizję historii i wydarzeń, że wydają się nam one zbyt trudne. Przyjmij nas do swojego serca, do swojej duszy, abyśmy mogli spojrzeć na świat tak jak Ty. Obdarz nas wrażliwością ludu Bożego, ludu prostego i ubogiego, który żyjąc w jedności z Twoimi tajemni­cami, uczestniczy w Twoim spojrzeniu i w nim wzrasta w wie­rze w miłość, w sprawiedliwość i w miłosierdzie.

O tę łaskę prosimy, śpiewając hymn Magnificat!

kard. C.M. Martini


Żyj Słowem!

Ułóżmy swoją pieśń uwielbienia na wzór hymnu Maryi czy prorokini Miriam. Przywołajmy słowa, które Bóg złożył w naszych sercach. Bądźmy na modlitwie, jak nasz Mistrz, Jego Matka i Apostoł, "posłuszni Słowu" (por. Łk 1,38; 5,5; Flp 2,8).

ks. Jan Kochel

fot. jk
Pozostałe tematy
Aktualności

Nie lękajcie się! - 2020/21

W świecie ogarniętym lękiem, np. z powodu pandemii, otwieramy Pismo Święte, by szukać w nim antidotum na trudne doświadczenia. Biblia jest Księgą nadziei, stąd kolejny cykl tematyczny pragniemy poświęcić wezwaniu: "Nie lękajcie się!". Cieszymy się, że znów naszym przewodnikiem będzie sprawdzony przyjaciel Szkoły Słowa, ceniony biblista z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II - ks. prof. Antoni Tronina; Wprowadzenie

więcej

Roraty Rodzinne

Ciekawy projekt formacyjny na czas adwentu Wydawnictwa eSPs - "Roraty Rodzinne" - Na tropie radosnych, świetlistych, bolesnych i chwalebnych tajemnic Maryi; zob. poniżej

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 6397699

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu