Wyszukiwarka:
Rozważania tematyczne: Drogi wychowania

Trefō – żywić, utrzymywać, wychowywać

2018-12-05

News
W tradycji biblijnej funkcjonują dwa czasowniki wskazujące na zasadnicze etapy wychowania: etap wstępny związany z karmieniem, żywieniem, utrzymywaniem oraz etap właściwy związany ze szkoleniem, ćwiczeniem i karceniem (napominaniem). Początkowy etap wychowania skupiony jest na macierzyńskiej i ojcowskiej trosce domowej (rodzinnej) wokół elementarnych potrzeb i procesów rozwojowych dziecka. „Dobrze kogoś chować” znaczyło w języku staropolskim tyle, co dobrze dziecko odżywiać, pielęgnować i wspierać jego rozwój.

rys. Anna Szadkowska



Czytaj!
Łk 2,39-40; 4,16 (BP)

Kiedy [rodzice] wypełnili wszystko zgodnie z Prawem Pańskim, wrócili do Galilei, do swojego miasta – Nazaret. Chłopiec zaś rósł i nabierał sił, napełniając się mądrością, a łaska Boża była z Nim (…). [Jezus] przyszedł też do Nazaretu, gdzie się wychował.


Rozważ!

Dwie krótkie wzmianki z Ewangelii św. Łukasza z początków życia i publicznej działalności Jezusa w Galilei, zwracają uwagę na pierwsze środowisko wychowania – dom rodzinny. Święta Rodzina po doświadczeniach narodzin w Betlejem (Łk 2,1-40), wypełnieniu obrzędów Prawa (Łk 2,22-24) oraz przymusowej emigracji do Egiptu (Mt 2,13-15), powraca w rodzinne strony – do Nazaret (Mt 2,23n).

Maryja i Józef w pierwszych latach życia zapewnili elementarne potrzeby Jezusa. Matka karmiła swoje dziecko mlekiem (Łk 11,27), a Józef troszczył się o dom i bezpieczeństwo rodziny. Życie Jezusa pod opieką Maryi i Józefa niewiele różniło się od życia innych dzieci. W pierwszych latach dziecko pozostaje ze swą matką czy piastunką/karmicielką aż do momentu „odstawienia od piersi” (Rdz 21,7-8; Wj 2,7-9; 2 Krl 11,2; 22,11, Iz 28,9), przy niej czuje się bezpiecznie (Ps 22,10; 131,2), uczy się podstawowych zachowań, np. mówienia i chodzenia (Iz 50,4-9; Oz 11,1.3-4). Małe dzieci spędzają większość swego czasu pod opieką rodziców lub rodzeństwa, bawiąc się na ulicy czy placu ze swymi rówieśnikami i krewnymi (por. Jr 6,11; 9,20; Za 8,5; Mt 11,16; 12,46-50). Dzieci rozwijają się fizycznie i duchowo, z każdym rokiem wzrastają, stając się silniejsze i mądrzejsze (Łk 2,40).

Wzmianka o tym, że Jezus „wychował się [w Nazarecie]” (4,16), odnosi się do tego pierwszego, elementarnego okresu wychowania, kiedy rodzice zapewniają dziecku podstawową opiekę, troszczą się o jego wyżywienie i utrzymanie, analogicznie do świata zwierzęcego, w którym rodzice instynktownie troszczą się o swoje pisklęta (por. Pwt 32,11; Wj 19,4; Iz 1,2; Mt 6,26; Łk 12,24).

Ten pierwszy etap wychowania nasycony jest troską i wrażliwością, które najlepiej oddaje biblijny zwrot: „Strzeż mnie jak źrenicy oka” (Ps 17,8; Pwt 32,10). Chodzi tutaj o najczulsze i najwrażliwsze miejsce utożsamiane z sercem wychowawcy, które potrafi uchwycić to, co jest istotą rzeczy i co nadaje życiu sens (por. Syr 17,8; Łk 19,42; Ef 1,18). Tego typu wrażliwość wychowawcza jest wyrazem mądrości, czułości i umiejętności rozróżniania tego, co jest dobre i złe dla dziecka (por. Łk 11,34-36).

Podstawowe wychowanie w rodzinie domaga się przede wszystkim odpowiedniej atmosfery domu, w którym dzieci doświadczają troski, opieki i poczucia bezpieczeństwa oraz odpowiedzialności i zaangażowania ze strony ojca i matki:

Szczęśliwy, kto boi się pana

i chodzi Jego drogami!

Bo z pracy swoich na pewno będziesz pożywał,

Będziesz szczęśliwy i dobrze będzie ci się wiodło… (Ps 128,1n).

Papież Franciszek w adhortacji O miłości w rodzinie zaprosił do takiego biblijnego domu współczesnych wychowawców i ukazał im wzorcowy obraz środowiska wychowania: „Przekroczmy zatem próg tego pogodnego domu, gdzie rodzina siedzi wokół świątecznego stołu. W centrum spotykamy ojca i matkę z całą ich historią miłosną. W nich wypełnia się ów pierwotny plan, który sam Chrystus przywołuje z mocą: «Czy nie czytaliście, że Stwórca od początku stworzył ich jako mężczyznę i kobietę?» (Mt 19,4). Przypomina Księga Rodzaju: «Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem»” (Amoris laetitia, nr 9).

Na takim trwałym fundamencie sakramentalnego związku mężczyzny (ojca) i kobiety (matki) można wychowywać i kształcić kolejne pokolenia, mając na uwadze cel ostateczny i dobro społeczeństw (por. Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, nr 1-3).

Warto zapytać:

  • Co to znaczy „należycie wychować swoje dzieci” (por. 1 Tm 5,10)?
  • Dlaczego rodzicielska troska wychowawcza domaga się posłuszeństwa, czci i szacunku (por. Wj 20,12; Pwt 5,16; Ef 6,1-3)?
  • Co powinno wyróżniać matczyną i ojcowską wrażliwość i czułość (por. Wj 4,22; Iz 49,15; Ps 22,10; 27,10; 131,1-3; Mt 18,1-5)?


Módl się!

Panie Boże, pozwalasz się nazywać Ojcem i Matką, u którego boku (piersi) czujemy się nakarmieni, bezpieczni i ufni: „Jak niemowlę u swej matki, jak niemowlę – tak we mnie jest moja dusza”. Nieustannie opiekuj się nami, troszcz się o nas i „strzeż jak źrenicy oka”; nosisz nas na Swych ramionach, bo kiedy Twa ręka nas prowadzi i chroni, to i my jesteśmy mocni. Pozwól nam zatem – na wzór Twojego Syna – „rosnąć i nabierać sił, napełniać się mądrością, aby łaska Boża była z [nami]”. Który z Tobą żyje i króluje na wieki wieków. Amen.


Żyj Słowem!

Papież Franciszek zachęca, zwłaszcza rodziców, do ponownego odkrycia czułości w wychowaniu (Amoris laetitia, 27-28). Z tego pięknego doświadczenia rodzą się konkretne zobowiązania: „Działalność wychowawcza i pomnażająca życie jest odbiciem stwórczego dzieła Ojca. Rodzina jest wezwana do wspólnej, codziennej modlitwy, czytania słowa Bożego i komunii eucharystycznej, aby rozwijać miłość i coraz bardziej stawać się świątynią, w której mieszka Duch Święty” (AL 29).

ks. Jan Kochel
 
 


* Zapraszamy Rodziców i Wychowawców do podjęcia współpracy z Bożym Słowem w procesie wychowania i towarzyszenia swoim dzieciom w rozwoju.






Działaj!

KARMIENIE

Największy i niezastąpiony wpływ na kształtowanie osobowości dziecka mają rodzice. Dlatego, to przede wszystkim od nich zależy, czy będzie ono odważne, samodzielne i pewne siebie. Jaka atmosfera panuje w waszym domu?

Popatrzcie z dziećmi na obrazek. Porozmawiajcie o czynności, którą przedstawia.

Zaproponujcie, by każde z was powiedziało o swoim ulubionym daniu lub potrawie.

Karmimy się jednak nie tylko jedzeniem. Karmimy się wzajemnie słowami, gestami, znakami. Karmimy się miną, uśmiechem i spojrzeniem.

Jesteśmy napełniani tym, co nazywamy atmosferą.

Zaproponujcie, by najpierw dzieci powiedziały, kiedy ostatnio w domu je ktoś pochwalił.

Następnie wy pochwalcie je, za jakąś postawę, lub coś dobrego z dzisiejszego dnia.

Poproście, by przypomniały sobie, kiedy ostatnio podziękowały komuś za otrzymany dar, pomoc, pracę lub życzliwość?

  • Zapytajcie, za co chciałyby wam dziś podziękować?

Rodzice powinni więcej uwagi poświęcić jakości wypowiadanych słów oraz zwracać uwagę czym sami się karmią i jak się do siebie odnoszą, bo tym będą także karmić swoje dzieci.

Dzieci w pełni akceptowane, otoczone ciepłem i miłością czuje się kimś ważnym. Ich podnoszone wciąż przez dorosłych poczucie własnej wartości sprawi, że będą uśmiechnięte, otwarte, optymistycznie i przyjazne wobec ludzi. Bezwarunkowa miłość mamy i taty, wspieranie dobrymi komunikatami i przestrzeganie kilku zasad zbudują u nich pozytywny obraz samego siebie.

  • Czym karmisz swoje pociechy?

Poproś, by dzieci narysowały: Jakimi łyżeczkami mama daje ci pochwały, a jakimi nagany? I opisały ten rysunek słowami jakimi chwali je mama, a jakimi tato?

Przeczytajcie: Ps 131,2

Pomódlcie się razem o pokój w sercu każdego z domowników, by można się było wzajemnie karmić tym pokojem.

Jest to równocześnie okazja do przypomnienia sobie i dzieciom, że karmiąc się Eucharystią, przyjmujemy do serca Księcia Pokoju.

ks. Artur Sepioło

Pozostałe tematy
Aktualności

Drogi wychowania - nowy cykl tematyczny

Od pierwszej niedzieli Adwentu inaugurujemy nowy cykl tematyczny Drogi wychowania, który jest zaproszeniem dla rodziców, nauczycieli i wychowawców oraz uczniów naszej Szkoły Słowa Bożego w tajniki pedagogii biblijnej. Tekstowi w dynamice lectio divna towarzyszyć będzie obraz (ilustracja) Anny Szadkowskiej OV. Ks. Artur Sepioło zachęca zaś do współpracy z Bożym Słowem w procesie wychowania i towarzyszenia swoim dzieciom w rozwoju, czyli "od teorii do praktyki"; ssb24.pl/

więcej

Dwa tomy Nowego Komentarza Biblijnego

Nowy Komentarz Biblijny wzbogacił się o dwa tomy: 1-2 Tm i Tt (NT XIV) pod red. S. Haręzgi oraz Jud i 2 P (NT XVIII) pod red. F. Mickiewicza. Tym samym NKB ma już 18 tomów (ST) i 18 tomów (NT). Gratulujemy Wydawnictwu Edycji św. Pawła dynamiki i konsekwencji; zob. warto_przeczytac

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 3886500

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu