Wyszukiwarka:
Warto przeczytać

O`Brien Michael D. - Teofil

2015-07-06

News
Michael D. O`Brien, Teofil, tłum. T. Jegierski, Wydawnictwo M - Wydawnictwo Fides et Traditio, Rzeszów - Kraków 2010, ss. 421.

Inspirująca i ciekawie skonstruowana powieść oparta na motywach biblijnej postaci Teofila, wspomnianego dwa razy w dwutomowym dziele św. Łukasza (Łk 1, 3; Dz 1, 1). Imię głównego bohatera oznacza "przyjaciela Boga". W tym wypadku przyjaciel został "pochwycony" przez Tego, który swoich uczniów nazywał przyjaciółmi (J 15, 15)

Kanadyjski pisarz i malarz ikon opisuje postać biblijnego bohatera na wzór Ewangelisty, który opowiedział historię o Jezusie, zgodnie z tym, jak przekazali ją naoczni świadkowie i słudzy słowa po zbadaniu "dokładnie - wszystkiego - od początku - i po kolei" (Łk 1, 2n). Współczesny autor wyznaje w Posłowiu, że "powieść jest literacką refleksją na temat nieznanych aspektów Ewangelii i nie jest w jakiejkolwiek mierze próbą przedstawienia bohaterów i wydarzeń jako wizji faktycznych zdarzeń. Wydarzenia opisane w Nowym Testamencie są natchnione przez Pana Boga i spisane dzięki doświadczeniu i refleksji konkretnych osób, takich jak: św. Paweł i św. Łukasz, którzy nie widzieli na własne oczy wydarzeń z życia Pana Jezusa, ale pomimo tego, osobiście świadczyli o zadziwiających dziełach dokonanych w imię Jezusa. Rzeczywiście wiedzieli, że znajdują się w samym centrum historii zbawienia" (s. 420).

Czy można nazwać powieść O`Briena współczesnym apokryfem, czyli opowiadaniem podobnym do niektórych ksiąg biblijnych, które są odzwierciadleniem prądów myślowych, nadziei i świadectw ówczesnych chrześcijan usiłujących wypełnić luki w pismach kanonicznych? Autor niewątpliwie dzieli się świadectwem wiary, można wręcz powiedzieć, że jest to oryginalna próbę "opowiedzenia swojej wiary" w Jezusa Chrystusa, który "umarł za nasze grzechy zgodnie z Pismem, że został pogrzebany i trzeciego dnia zmartwychwstał zgodnie z Pismem" (1 Kor 15, 3n).

M. O`Brien posługuje się formami literackimi popularnymi w kręgach kultury greckiej i judeochrześcijańskiej, tzn. formą listu, dziennika podróży oraz mniejszymi formami narracyjnymi, którym nadaje oryginalne tytuły Badanie i Morfaeon. Powieść cieszy się ogromną popularnością i przełożona została na wiele języków, ponieważ oparta jest na solidnych badaniach źródeł, imponuje obrazowym i plastycznym językiem oraz sięga w głąb duszy bohaterów, a przez to ma wpływ na przeżycia i doświadczenia czytelników dzieła.

Tytułowy bohater jest greckim lekarzem, pochodzącym z Gortyny na Krecie; wykształcony w Aleksandrii, uczeń Ksantipposa z Tesaloniki. W powieści jest wujem Łukasza, którego uratował z epidemii cholery. Zaraza zabiła jego rodziców Tima, syn Herona z Tesaloniki (Macedonia) i Tei. Przybrany ojciec zaopiekował się siostrzeńcem, wykształcił go w swoim zawodzie i przygotował do dorosłego życia. Między przybranym ojcem i synem nawiązała się głęboka relacja. Kiedy Łukasz odkrywa tajemnicę Chrystusa i rozpoczyna działalność misyjną, próbuje podzielić się tym darem z swoim wujem. Pisze do niego listy, przekazuje pierwszą księgę (Ewangelię) i zaprasza do Palestyny, aby sam "przekonał się o prawdziwości otrzymanego pouczenia" (Łk 1, 4) i zapoznał się z "drogą Pana" (por. Dz 18, 25n; por. 9, 2; 19, 9. 23; 20, 4. 14. 22). Teofil jest sceptykiem, który stopniowo i nie bez trudności odkrywa "sprawę Jezusa" oraz szybko rozszerzającą się i utwierdzającą się wspólnotę Kościoła (por. Dz 6, 7; 12, 24; 19, 20). Na koniec wyznaje: "Ujrzałem to wszystko w jednej chwili. Potem uklęknąłem i zwróciłem się w stronę krzyża i już się go nie obawiałem. Wtedy przyszli moi bracia i modlili się ze mną. Dopiero wtedy moje życie się zaczęło" (s. 415). Ostatni list opisuje heroiczne poświęcenie głównego bohatera, który ratując dzieci i staruszkę z płonącego domu, oddaje życie dla Chrystusa!

W opinii biblistów Łukasz napisał swoje dwudzieło dla chrześcijan wywodzących się z pogaństwa i diaspory żydowskiej, a bezpośrednim adresatem był „najdostojniejszy Teofil”. Przydomek "najdostojniejszy" (stopień najwyższy od gr. kratos - "mocny, potężny, dostojny") wskazuje na osobę znacząca i uznaną, wysoko postawioną w hierarchii społecznej (zob. Dz 23, 26; 24, 3; 26, 25). Imię Theofilos było powszechnie używane zarówno w świecie greckim, jak i żydowskim od III wieku przed Chrystusem. Później nosili je liczni biskupi w Antiochii, Cezarei Palestyńskiej, Cylicji, Brescji. Jedni widzą w nim bogatego i wpływowego Greka, któremu Łukasz dedykuje swoje dwudzieło, by postarał się o jego rozpowszechnienie (zob. E.J. Goodspeed, J. Czerski, F. Mickiewicz), inni wskazują wprost na postać Sergiusza Pawła, prokonsula Cypru (por. Dz 13, 6-12; P.M. Mucha) lub postać symboliczną (zob. J.N. Aletti, J.J. Kigallen, L.C.M. Aleksander, Ph. Wargnies, P.W. Felix, N. Siffer-Wiederhold, J. Załęski). W tej symbolicznej postaci – nazwanej przez Giancarlo Biguzziego „sponsorem” dzieła – ukryci są chrześcijanie z różnych warstw społecznych, którzy poznali już podstawy nauki (gr. logoi), ale wciąż pozostawali w drodze do pełnego zrozumienia zbawczego planu Bożego.

Intuicja i bogactwo charakterystyki postaci, która wyłania się spod pióra kanadyjskiego pisarza ukazuje piękną osobowość Theofilosa, który przez swą wiarę w Chrystusa stał się nie tyle sługą, co przyjacielem Boga. Ideę tę dobrze oddaje znane w kręgu niemieckim imię Amadeusz, a w Polsce - Bogumił. Ktoś wybrany, umiłowany i będący w zażyłej relacji z Bogiem. Symboliczna postać wskazuje na ideał chrześcijanina - dojrzałego, który dzięki inicjacji, nauczaniu i wychowaniu w wierze doświadczył spotkania  z Jezusem Chrystusem i trwa w głębokiej zażyłości (komunii) z Nim.

Gorąco polecam lekturę powieści Michaela O`Briena nauczycielom i wychowawcom, gdyż doskonale oddaje miłość wychowawcy do wychowanka (ojca do syna). Jest też mądrym przewodnikiem dla tych, którzy podejmują dialog z młodymi sceptykami, krytycznymi wobec doktryny i praktyki Kościoła.

ks. Jan Kochel
Pozostałe tematy
Aktualności

Szkoła Słowa Bożego

Ukazał się czwarty tom opera omnia kard. C.M. Martiniego. Zbiera wszystkie edycje Szkoły Słowa Bożego. Wstęp napisał kard. G. Ravasi, a wprowadzenia bp F. Agnesi. Pełni rolę przewodnika, który towarzyszy uczniom w pielgrzymce duchowej, by wydobyć ze skarbca rzeczy nowe i stare (Mt 13,52). Polecam! rec. JK

więcej

Trwajcie w czystości, z wielką skromnością

Pozytywne przesłanie Amoris laetitia. Artykuł promujący ideę wychowania do miłości w duchu teologii św. Pawła oraz zapowiedz nowej książki "Duchowa pedagogia miłości", która ukazała się w Wydawnictwie Agape w Poznaniu. Polecamy! zob. warto_przeczytac/257

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 3347725

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu