Wyszukiwarka:
Warto przeczytać

Pieśń o Narodzeniu Pańskim

2015-12-04

News

Dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel...

Łk 2, 11


Liryka religijna Franciszka Karpińskiego (1741-1825) zachwyca teologicznym stylem, o czym czytamy w dziele znawcy epoki oświecenia Mieczysława Klimowicza: „sens [technik poetyckich Karpińskiego – dop. K.] wiąże się bezpośrednio ze stylem teologicznym wykładu tajemnicy Bożego Narodzenia”, który „został ukazany zgodnie z franciszkańską, ewangeliczną koncepcją ubóstwa”. Pieśń o Narodzeniu Pańskim znana jest jako kolęda Bóg się rodzi. Weszła w skład wydanego w 1792 roku (zatem tuż po drugim rozbiorze Polski) zbioru Pieśni nabożnych, obejmującym 29 pieśni i 20 psalmów. Zbiór ten opublikowano anonimowo, co w zaistniałej sytuacji politycznej w powszechnym odbiorze społecznym nadawało mu większą rangę jako dzieła swojskiego. Był to śpiewnik religijno-obywatelski i zawierał pieśni świąteczne, obywatelskie, modlitewne, a nawet dogmatyczne. W polskiej kulturze do dziś funkcjonują utwory: Bóg się rodzi, Kiedy ranne wstają zorze, Wszystkie nasze dzienne sprawy.

Ponadczasowość kolędy inspirowanej Biblią

Pieśń o Narodzeniu Pańskim składa się z pięciu ośmiowersowych zwrotek i rozpoczyna się opisem okoliczności, w jakich rodzi się Bóg-Człowiek. Cudownie wypełnia się niezwykła obietnica Boga-Ojca. Jej niezwykłość uwydatniają dodatkowo swoiste sprzeczności, bo opis zbudowany jest na takiej właśnie zasadzie. Wydaje się, że słowa są pozornie nielogiczne, sprzeczne z sobą – to oksymorony, czyli wyrazy o znaczeniu przeciwstawnym, wzajemnie się wykluczającym. Bóg rodzi się jako człowiek w „nędznej szopie” – wielkość Boga zderza się więc z małością człowieka. Boska potęga jest tak wielka, że w chwili Jego narodzin to, co niemożliwe, staje się realne: „ogień krzepnie”, „blask ciemnieje”, „moc truchleje”. Taki jest Bóg – istota nadprzyrodzona, której człowiek swym rozumem nie ogarnie. Właśnie liczne oksymorony przydają narodzeniu Jezusa wrażenie tajemniczości i cudowności.

Jaki jest Bóg?


Bóg jest potężny, ale nade wszystko dobry i wielkoduszny – stał się człowiekiem, „wszedł między lud swój kochany”, by dzielić jego trudy i znoje. Bardzo się uniżył, a jednak jest wielki, nieogarniony ludzkim umysłem. Choć jest Stwórcą wszechświata, to przychodzi na świat w nędznej szopie, w otoczeniu zwierząt i w kolebce-żłobie. – To prawdziwa ofiara! Tylko bezinteresowna miłość Boga do człowieka potrafi tak czynić! Bóg przychodzi do człowieka ubogiego, który wita Go „przed bogaczami”. Czy w ten sposób traci swą wielkość? – Przeciwnie, do takiej ofiary zdolny jest tylko KTOŚ WIELKI!

Rola refrenu

Śpiewamy go kilkakroć, a podkreśla on wielkość i miłość Boga, ale także Jego skromność i pokorę – urodził się w nędzy, stał się człowiekiem i jak on żyje w trudzie i cierpieniu, „mieszka między nami”.

Błogosławieństwo

Na uwagę zasługuje ostatnia zwrotka o charakterze modlitwy-prośby. Boże Dziecię błogosławi ojczyznę, a modlący się błagają o łaski – o dostatnie życie, Boże wsparcie (co w czasie niewoli było szczególnie ważne), mądrość, rozwagę w działaniu. Wydaje się, że ostatnia zwrotka została dopisana pod wpływem gorących uczuć do upokorzonej Ojczyzny, stąd prośba o „dobrą radę” w trudnych chwilach. Na zakończenie warto przytoczyć słowa wybitnego literaturoznawcy Juliusza Kleinera na temat religijnej twórczości Franciszka Karpińskiego: „Bliska mu była przyroda sielska (...) Bliski był mu też Bóg, do którego umiał się zwracać z głębi duszy”.

Krystyna
Pozostałe tematy
Aktualności

Atlas biblijny

Atlas biblijny to popularna forma zaproszenia do "podróży" po Ziemi Świętej. Podróż "palcem po mapie" może być zaproszeniem do lektury Biblii oraz pełnym pasji odczytywaniem Kodu kulturowego. Polecamy pierwszy polski atlas biblijny przygotowany przez Instytut Geodezji i Kartografii oraz Wyd. Bernardinum; zob. GN/ 

więcej

Trudne pytania

Powracamy do działu "Trudne pytania". Czy możliwe jest rozróżnienie: Bóg TAK - Kościół - NIE! Odpowiada p. Katarzyna. Czekamy też na nowe trudne pytania; zob. klub_inicjatyw_biblijnych/84

więcej
zobacz wszystkie

Liczba wizyt: 4373810

Tweety na temat @Ssb24pl Menu
Menu